I. Inleiding
Een microbiologisch veiligheidskabinet is de primaire technische beheersmaatregel die bescherming biedt aan gebruiker, monster en milieu tegen biologische gevaren. De luchtstroom van een microbiologisch veiligheidskabinet bestaat uit een instroombarrière die het per ongeluk vrijkomen van biologische gevaren uit het werkgebied van het kabinet voorkomt. Het heeft ook een neerwaartse luchtstroom die verontreinigingen uit de werkzone verwijdert, wat een steriel gebied voor de monsters oplevert.
Een BSC moet worden geselecteerd op basis van de volgende criteria: type werk, classificatie van biologische gevaren (Risicogroep 1–4); personeelsbescherming tegen blootstelling aan radionucliden en vluchtige giftige chemicaliën; of een combinatie hiervan. De onderstaande tabel laat zien welke BSC's worden aanbevolen voor elk type bescherming.
Type bescherming | BSC-selectie |
Personeelsbescherming, micro-organismen in Risicogroep 1–3 | Klasse I, Klasse II, Klasse III |
Personeelsbescherming, micro-organismen in Risicogroep 4, handschoenkastlaboratorium | Klasse III |
Personeelsbescherming, micro-organismen in Risicogroep 4, overdrukpaklaboratorium | Klasse I, Klasse II |
Productbescherming | Klasse II, Klasse III |
Bescherming tegen vluchtige radionucliden/chemicaliën, gerecirculeerd naar de werkzone | Klasse II Type B1, Klasse II Type A2 met afzuigkanaal |
Bescherming tegen vluchtige radionucliden/chemicaliën, niet gerecirculeerd naar de werkzone | Klasse I, Klasse II Type B2, Klasse III met afzuigkanaal |
Bron: Laboratory Biosafety Manual. 3e ed. (herzien). Interim-richtlijnen. Wereldgezondheidsorganisatie. p. 52.
Esco Lifesciences is een wereldleider in microbiologische veiligheidskabinetten en biedt het breedste productassortiment in de sector, met duizenden installaties in toonaangevende laboratoria in meer dan 100 landen over de hele wereld. Esco microbiologische veiligheidskabinetten hebben meer onafhankelijke certificeringen behaald in meer landen, in meer talen, dan enig ander product, wat onze toewijding aan de beste veiligheid en kwaliteit in de sector aantoont.
Klasse I microbiologische veiligheidskabinetten
Het Klasse I microbiologisch veiligheidskabinet heeft het meest elementaire en rudimentaire ontwerp van alle BSC's die momenteel beschikbaar zijn. Het biedt bescherming aan de gebruiker en het milieu tegen blootstelling aan biologische gevaren en is geschikt voor werk met microbiologische agentia ingedeeld in bioveiligheidsniveaus 1, 2 en 3.
Klasse II Type A2 microbiologische veiligheidskabinetten
Het Klasse II Type A2 microbiologisch veiligheidskabinet is het meest voorkomende Klasse II BSC. Het is ook het meest voorkomende microbiologisch veiligheidskabinet van alle verschillende beschikbare types. Het heeft een plenum van waaruit 30% van de lucht wordt afgevoerd en 70% wordt gerecirculeerd naar het werkgebied als de neerwaartse luchtstroom. Het beschermt de gebruiker en het milieu tegen blootstelling aan biologische gevaren en beschermt producten tegen verontreinigde ruimtelucht en kruisbesmetting.
Indien sporen van giftige chemicaliën worden gebruikt als aanvulling op microbiologische processen, moeten Type A-kasten van een luchtafvoerkanaal worden voorzien.
Klasse II Type B2 microbiologische veiligheidskabinetten
Een Klasse II Type B2 microbiologisch veiligheidskabinet is ontworpen om geen recirculatie binnen het kabinet te hebben. De instroom- en neerwaartse luchtstroom wordt na HEPA-filtratie afgevoerd naar de buitenomgeving. Type B2 microbiologische veiligheidskabinetten zijn geschikt voor werk met giftige chemicaliën die worden gebruikt als aanvulling op microbiologische processen, aangezien er geen recirculatie is. In theorie kunnen Type B2 BSC's worden beschouwd als de veiligste van alle Klasse II BSC's, aangezien de totale afzuigfunctie fungeert als een fail-safe als het HEPA-filtratiesysteem voor de neerwaartse luchtstroom en/of de afvoer niet meer normaal functioneert.
Klasse III microbiologisch veiligheidskabinet
Het Klasse III microbiologisch veiligheidskabinet biedt een absoluut veiligheidsniveau dat niet kan worden bereikt met Klasse I en Klasse II microbiologische veiligheidskabinetten. Het is geschikt voor werk met microbiologische agentia ingedeeld in bioveiligheidsniveaus 1, 2, 3 en 4. Het wordt vaak gespecificeerd voor werk met de meest dodelijke biologische gevaren.
II. Gids voor modellen microbiologische veiligheidskabinetten
| Product | Modelcode | Toepassing | Classificatie | Certificering | Constructie | Besturingssysteem | Accessoires | Speciale functies | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Behuizing | Zijwanden | Werkzone | Ventilator | ||||||||
| AC1 | biedt bescherming voor de gebruiker en het milieu tegen biologische gevaren | Klasse I BSC | EN 12469-conformiteit, SANS 12469-conformiteit | Elektro-gegalvaniseerd staal met Isocide™ antimicrobiële coating | Gehard glas | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator, DC ECM | Sentinel™ Gold-microprocessorbesturing | Secundair koolstoffilter, UV-deur (met VHP-inlaatpoort), afzuigkanaal | Scharnierend raam met 90° opening voor eenvoudige toegang tot de werkzone | |
| Airstream® Klasse II Type A2 BSC- NSF-gecertificeerd | AC2-NS | biedt bescherming voor de gebruiker en milieubescherming tegen biologische gevaren en zorgt tegelijkertijd voor een steriele werkzone om besmetting te voorkomen. | Klasse II Type A2 BSC | NSF 49-gecertificeerd | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator, DC ECM | heeft een schuine opvangbak, optie H2O2-poort, secundair koolstoffilter | Enkele ventilator voor instroom en neerwaartse luchtstroom. Energiezuinig en kosteneffectief | ||
| Airstream® Gen 3 Klasse II BSC- E-serie | AC2-E | Klasse II BSC | EN 12469-gecertificeerd door PHE | Gehard glas | Meerdelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator, DC ECM | Gehard glas vergroot het zicht en voorkomt dat de gebruiker een “opgesloten” gevoel ervaart | ||||
| Airstream® Gen 3 Klasse II BSC- S-serie | AC2-S | EN 12469-gecertificeerd door PHE | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator voor instroom en neerwaartse luchtstroom. Energiezuinig en kosteneffectief | ||||||
| Airstream® Gen 3 Klasse II BSC- D-serie | AC2-D | EN 12469-conformiteit | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Dubbele afvoerventilator. DC ECM | Dubbele ventilatoren voor instroom en neerwaartse luchtstroom. Redundant systeem biedt bescherming bij uitval van een ventilator | |||||
| Airstream® Gen 3 Klasse II BSC- G-serie | AC2-G | EN 12469-conformiteit | Gehard glas | Meerdelig roestvrijstalen werkblad | |||||||
| Airstream® Klasse II BSC TUV-Nord - E-serie | AC2-E-TU | Klasse II BSC | EN 12469-gecertificeerd door TUV-Nord | Gehard glas | Meerdelig roestvrijstalen werkblad | Dubbele afvoerventilator. DC ECM | VHP-inlaatpoort, afzuigkanaal | Unieke hybride wand van roestvrij staal en glas vergroot het zicht en voorkomt dat de gebruiker een “opgesloten” gevoel ervaart, met afgeronde hoeken voor eenvoudige reiniging. | |||
| Airstream® Klasse II BSC TUV-Nord - S-serie | AC2-S-TU | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | ||||||||
| Labculture® Klasse II Type A2 | LA2-A-E | Klasse II Type A2 BSC | NSF 49-gecertificeerd, EN 12469, UL 61010, JIS K3800, CFDA YY-0569 | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator, DC ECM | Afzuigkanaal | Energiezuinig, ergonomisch, veilig, stil, meest gecertificeerd | |||
| Airstream® Klasse II Type B2 | AB2 | Klasse II Type B2 BSC | NSF 49-conformiteit, EN 12469, CFDA YY-0569* *CFDA-certificering is exclusief voor AB2-modellen die in China worden verkocht | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele EBM-ventilator | Sentinel™ Silver microprocessorbesturing | Secundair koolstoffilter, VHP-inlaatpoort | Faalveilig systeem | ||
| Labculture® Klasse II Type B2 | LB2 | Klasse II Type B2 BSC | NSF 49-gecertificeerd | Roestvrij staal | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Enkele ventilator, DC ECM | Sentinel™ Gold-microprocessorbesturing | Terugslagwerende klep, voorfilter | Energie-efficiënt | ||
| Airstream® Klasse III BSC | AC3 | ontworpen om gasdicht te zijn om een absoluut veiligheids- en beschermingsniveau te bieden tegen de meest dodelijke biologische gevaren. | Klasse III BSC | EN 12469-conformiteit | Elektro-gegalvaniseerd staal met Isocide™ | Eendelig roestvrijstalen werkblad | Dubbele ECM-ventilator | Sentinel™ Silver microprocessorbesturing | Afzuigkanaal | Exclusieve dubbele afvoerfilters bieden >100,000 maal betere bescherming dan eentrapsontwerpen | |
III. Onmisbare kenmerken van een BSC
Gegarandeerde inperking van biologische gevaren met Esco microbiologische veiligheidskabinetten
Inperking verwijst naar het vermogen van het kabinet/de behuizing om alle gevaarlijke deeltjes binnen de werkruimte te houden zonder dat deze via de voorzijde van het kabinet ontsnappen. De meest erkende manier om de inperking van een microbiologisch veiligheidskabinet in het veld en na productie te testen is door middel van de KI-DISCUS-test. Opgemerkt dient te worden dat een kabinet voor alle luchtstroomtests kan slagen, maar toch kan zakken voor de inperkingstest.
Esco Lifesciences is een van de weinige bedrijven buiten Europa met KI-DISCUS-testcapaciteiten. Bovendien zijn al onze microbiologische veiligheidskabinetten met behulp van deze methode typegetest en goedgekeurd voor inperking. Naast KI-DISCUS worden ook microbiologische tests zoals tests voor productbescherming en bescherming tegen kruisbesmetting toegepast. Deze tests bepalen of:
aerosolen die ontstaan tijdens microbiologische toepassingen effectief kunnen worden ingeperkt binnen het microbiologisch veiligheidskabinet,
verontreinigingen van buitenaf de werkzone niet kunnen binnendringen,
aerosolbesmetting van andere apparatuur effectief kan worden geminimaliseerd.
Kenmerken van het Esco microbiologisch veiligheidskabinet:
Conformiteit met de normen NSF49 of EN 12469
Zijwanden onder onderdruk om te helpen voorkomen dat verontreinigingen ontsnappen
Prikbestendig metalen plenum dat scheuren en lekken weerstaat voor een veiligere werking
ULPA- of H14-filter dat een betere filtratie-efficiëntie biedt
Antimicrobiële coating op oppervlakken die microbiële groei remt en de veiligheid verbetert
DC-ECM-ventilatoren die zorgen voor een stillere werking, minder warmteafgifte en lagere energiekosten
Naar beneden gekanteld en gecentreerd besturingssysteem voor het gemak van de operator
Een intuïtief besturingssysteem dat de parameters van het BSC weergeeft
Beschikt over akoestische en visuele alarmen voor onveilige omstandigheden zoals een verstoorde luchtstroom en een schuifraamalarm.
IV. Factoren om te overwegen bij het selecteren van een microbiologisch veiligheidskabinet
Selectie op basis van bioveiligheidsniveau
Bioveiligheidsniveaus zijn maatregelen om schadelijke infectieuze agentia in een laboratorium in te perken of te isoleren. Voor de risicobeoordeling van schadelijke agentia kunnen een Biological Safety Officer (BSO) en institutionele bioveiligheidscommissies (IBC) behulpzaam zijn. Er zijn vier bioveiligheidsniveaus:
Bioveiligheidsniveau 1 is bedoeld voor bachelor- en voortgezet onderwijs, onderwijslaboratoria en voor andere laboratoria die micro-organismen gebruiken die niet pathogeen zijn. Voorbeelden zijn Bacillus subtilis, Naegleria gruberi en het infectieuze canine hepatitisvirus. BSL-1-inperking vereist dus slechts een wastafel voor het wassen van de handen.
Bioveiligheidsniveau 2 is geschikt voor klinische, diagnostische, onderwijs- en andere laboratoria die te maken hebben met inheemse agentia met een matig risico die verband houden met menselijke ziekten en aanwezig zijn in een gemeenschap. Voorbeelden zijn het hepatitis B-virus, HIV, Salmonella en Toxoplasma. Deze micro-organismen mogen op de open werkbank worden gebruikt zolang er weinig aerosolen worden geproduceerd. Gevaren kunnen ontstaan door inname van of blootstelling van het slijmvlies aan de micro-organismen. Bij de omgang met besmette materialen (d.w.z. scherpe voorwerpen) moeten bepaalde voorzorgsmaatregelen worden genomen. Evenzo moeten procedures waarbij aerosolen vrijkomen worden uitgevoerd in een BSC of veiligheidscentrifugebekers. Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn eveneens effectief in combinatie met wastafels en voorzieningen voor afvaldecontaminatie.
Bioveiligheidsniveau 3 is van toepassing op klinische, diagnostische, onderwijs-, onderzoeks- of productiefaciliteiten die inheemse of exotische agentia hanteren met een potentieel voor respiratoire overdracht die een dodelijke infectie kunnen veroorzaken. Voorbeelden zijn Mycobacterium tuberculosis, St. Louis-encefalitisvirus en Coxiella burnetii. Gevaren kunnen ontstaan door autoinoculatie, inname en blootstelling aan infectieuze aerosolen. Voor inperking moeten procedures worden uitgevoerd in een BSC of een gasdichte aerosolgeneratiekamer. Ventilatiesystemen moeten ook geschikt zijn om het vrijkomen van gevaarlijke aerosolen te verminderen.
Bioveiligheidsniveau 4 is geschikt voor levensbedreigende gevaarlijke agentia of pathogenen die zich via de aerosolroute kunnen verspreiden en waarvoor geen vaccin of behandeling beschikbaar is. Voorbeelden zijn het Marburg-virus of Krim-Congo-hemorragische koorts. Gevaren kunnen ontstaan door infectieuze aerosolen, blootstelling van huid en slijmvliezen aan gevaarlijke druppels en autoinoculatie. Om de infectieuze agentia volledig te isoleren, moeten procedures worden uitgevoerd in een Klasse III BSC of in een overdrukpak voor personeel met volledige luchttoevoer. Het BSL-4-laboratorium bevindt zich in een geïsoleerd complex met gespecialiseerde ventilatie- en afvalbeheersystemen. De gehele exploitatie van het laboratorium moet worden geleid door een laboratoriumdirecteur. Een aanvulling hierop is de aanwezigheid van opgeleid laboratoriumpersoneel, veiligheidsmaatregelen/-handleidingen, veiligheidsapparatuur, een passend ontwerp van de faciliteiten, persoonlijke beschermingsmiddelen en praktijken op het gebied van bioveiligheidsniveaus.
| Dodelijkheid | Gemiddeld | Genezing | Vb. | |
|---|---|---|---|---|
1 |
Veilig |
Vloeistof |
Ja |
Bacillus subtilis |
2 |
Enkele |
Vloeistof |
Enkele |
HIV |
| 3 |
Ernstig |
Via de lucht |
Enkele |
TBC |
4 |
Extreem |
Via de lucht |
Geen |
Ebola |
Selectie op basis van het filtratiesysteem
Een van de belangrijkste componenten van een BSC is het filter. Momenteel gebruikt een microbiologisch veiligheidskabinet twee soorten filters:
- High-Efficiency Particulate Air (HEPA)-filter dat voor 99.99% efficiënt is bij MPPS (typisch bij 0.30 micron).
- Ultra-Low Particulate Air (ULPA)-filter dat voor 99.999% efficiënt is bij MPPS (typisch bij 0.12 micron).
Een ULPA-filter is 10 keer efficiënter dan het HEPA-filter, waardoor een microbiologisch veiligheidskabinet met een ULPA-filter een betere bescherming biedt voor de gebruiker, het product en het milieu.
Selectie op basis van de mogelijkheid om het instroomrooster te blokkeren
De bescherming van de gebruiker en het product wordt gerealiseerd door het luchtgordijn dat wordt gecreëerd door zowel de instroom als de neerwaartse luchtstroom die in het voorste luchtrooster terechtkomt. De gebruiker dient een BSC-ontwerp te kiezen dat onbedoelde blokkering van het rooster door armen van de gebruiker of monsters kan voorkomen.
Er zijn verschillende manieren om blokkering van het instroomrooster te voorkomen:
- Gebruik een verhoogde armsteun.
- Plaats de armsteun boven het instroomrooster
- Buig het instroomrooster omhoog (zoals een A-vorm)
- Buig het instroomrooster omlaag (zoals een V-vorm)
- Plaats het instroomrooster lager dan de voorste rand van het kabinet en het werkblad
Figuur 1. Combinatie van verhoogde armsteun en gebogen instroomrooster om onbedoelde blokkering te voorkomen.
Selectie op basis van het luchtstroomalarm
Er zijn verschillende mogelijkheden voor alarmen en besturingssystemen die door microbiologische veiligheidskabinetten worden gebruikt:
- Eenvoudige schakelaars – het eenvoudigste besturingssysteem met knoppen om ventilator en verlichting in en uit te schakelen. Beschikt over akoestische en visuele alarmen om een luchtstroomstoring aan te geven.
- Analoog display – toont de luchtsnelheid en biedt een overzicht van hoe ver de huidige snelheid verwijderd is van het storingspunt.
- Digitale microprocessor – toont de basisparameters van het kabinet, zoals luchtstroomwaarden tot schuifraamstatus en alarmen. Het beschikt over gebruiksvriendelijke knoppen voor de bediening van het kabinet en een lcd-scherm waarmee de gebruiker de status van het kabinet kan diagnosticeren en verschillende functies kan programmeren, zoals het instellen van de experimenttimer.
Selectie op basis van voorruitmechanisme, materiaal en hoek
Een microbiologisch veiligheidskabinet heeft verschillende raammechanismen waarbij de gebruiker het handigste type moet kiezen zonder de inperking in gevaar te brengen.
- Scharnierend raam. Het voordeel is het gemak om de nominale openingshoogte te verkrijgen, omdat deze vastligt. De gebruiker moet echter een optionele voorkap bevestigen om de opening af te dekken wanneer het UV-licht is ingeschakeld.
- Handmatig schuifraam. De operator moet de juiste nominale raamopeningshoogte in acht nemen, zoals aangegeven door de richtmarkering en ondersteund door het schuifraamalarm. Het schuifraam moet volledig worden gesloten voordat het UV-licht wordt geactiveerd.
- Gemotoriseerd schuifraam. Dit is vergelijkbaar met de versie met handmatig schuifraam, maar de gebruiker hoeft slechts op één of twee knoppen te drukken om het raam te verplaatsen. Typisch worden om veiligheidsredenen twee knoppen gebruikt om ervoor te zorgen dat beide handen van de operator zich buiten het bewegingstraject van het bewegende raam bevinden.
Figuur 2: Voorbeeldfoto van een verbrijzeld schuifraam van gehard glas.
Gehard glas of gelaagd veiligheidsglas zijn ideale materialen voor het schuifraam van microbiologische veiligheidskabinetten. De meeste soorten gehard glas zijn UV-absorberend, helder en behouden hun vorm wanneer ze versplinteren om elk inperkingsfalen of ongevallen te voorkomen.
Het schuifraam kan een verticaal of een schuin raam zijn. Verticale ramen zijn eenvoudiger te ontwerpen, maar veroorzaken oogvermoeidheid bij operators. Moderne microbiologische veiligheidskabinetten hebben een schuin toelopende voorzijde of een helling om een beter zicht te bieden en tegelijkertijd schitteringen en reflecties te minimaliseren.
Selectie op basis van werkbladen
Voor de veiligheid moet het oppervlak van het BSC vóór en na gebruik worden gedecontamineerd, of nadat er een grote hoeveelheid vloeistof is gemorst. Daarom speelt de reinigbaarheidsfactor een belangrijke rol bij het selecteren van een microbiologisch veiligheidskabinet:
-
Eendelig werkblad
Een eendelig werkblad heeft een verlaagd gedeelte dat helpt gemorste vloeistof op te vangen. Dankzij het naadloze ontwerp druppelt gemorste vloeistof niet naar beneden. Het is echter moeilijker schoon te maken omdat het zwaarder is dan de meerdelige werkbladen.
Figuur 3. Eendelig werkblad van een microbiologisch veiligheidskabinet.
-
Meerdelig werkblad
Een gedeeld werkblad is lichter en gemakkelijker op te tillen, wat het schoonmaken vergemakkelijkt. Vanwege de segmenten kan het gemorste vloeistoffen echter niet efficiënt binnenboord houden.
Figuur 4. Segmenten van een meerdelig werkblad van een microbiologisch veiligheidskabinet.
Selectie op basis van ergonomie
Microbiologische veiligheidskabinetten moeten zijn uitgerust met ergonomische kenmerken, aangezien dit comfort biedt en de productiviteit verhoogt. Hier zijn verschillende kenmerken om te overwegen bij het selecteren van een microbiologisch veiligheidskabinet:
- Positie en hoek van het bedieningspaneel - Een bedieningspaneel moet zich in het midden van het kabinet bevinden, waar het gemakkelijker te zien en te bereiken is. Het is ook belangrijk dat de operator toegang heeft tot het besturingssysteem, ongeacht of deze staat of zit.
- Verlichtingssysteem - De lichtintensiteit van het kabinet moet meer dan 1000 lux bedragen om voldoende helderheid in de werkzone te bieden, maar met minimale schittering voor het comfort van de gebruiker.
- Geluidsarme werking – Het is ideaal dat het microbiologisch veiligheidskabinet niet meer dan 67 dBA produceert. Dit voorkomt afleiding tijdens het gebruik.
- Positie van het UV-licht – De UV-lamp mag niet direct in de gezichtslijn van de operator worden geplaatst om oogirritatie te voorkomen.
V. Veiligheidstips bij het gebruik van microbiologische veiligheidskabinetten
Tips om correct te werken in een microbiologisch veiligheidskabinet
Microbiologische veiligheidskabinetten worden gebruikt voor het hanteren van pathogene monsters of voor toepassingen die een steriele werkzone vereisen. Ze beschermen de gebruiker tegen biologische gevaren met een luchtstroombarrière die wordt gecreëerd door de instroomlucht. Tegelijkertijd worden monsters in het kabinet ook beschermd door neerwaartse lucht die een andere luchtstroombarrière creëert. De effectiviteit van het microbiologisch veiligheidskabinet is echter slechts zo goed als de manier waarop de gebruiker ermee omgaat.
Hier zijn enkele tips om veilig te werken in uw microbiologisch veiligheidskabinet:
- Verwar microbiologische veiligheidskabinetten niet met laminaire flowkasten.
- Gebruik het kabinet niet voor uiterst gevaarlijke agentia.
- Gebruik het kabinet niet als een van de alarmen is geactiveerd.
- Er mag geen bunsenbrander worden gebruikt.
- Gebruik het kabinet niet als opslagruimte.
- De juiste locatie van het kabinet is cruciaal.
- Laat de eenheid altijd continu werken.
- Minimaliseer verstoringen van de luchtstroombarrière.
- Het kabinet moet jaarlijks worden gecertificeerd.
- Zorg voor oppervlaktedecontaminatie.
- Laat de spoelcycli doorlopen.
- Neem de juiste openingshoogte van het schuifraam in acht.
- Alleen opgeleid personeel mag het kabinet gebruiken.
- Draag de juiste werkkleding.
- Werk binnen de veilige zones.
- Hanteer een correcte aseptische techniek.